مهدي مهريزي
138
ميراث حديث شيعه
است قول ايشان : ادرءُوا الحدود بالشبهات « 1 » . « 2 » دَرْج : داخل نمودن در چيزى است به طريق سهل وآسان . در صحيفة در دعاى عرفه : وَلا تَستَدرِجنِي « 3 » يعنى اخذ نكنى تو مرا به سهل وآسانى . قوله تعالى : « سَنَسْتَدْرِجُهُمْ » « 4 » يعنى مىگيريم ايشان [ را ] قليل بعد از قليل مثل كسى كه از درخت بالا رود ، در تفسير است : هر وقت كه معصيت كند نعمت به أو داده شود وفراموش شود از أو استغفار تا بميرد « 5 » . دَرَك : - به دو فتحه - به معنى تلافى وجاى آوردن چيزى كه فوت شده است . دركاً يعنى استدراك ما فات منه . درك : لحوق ورسيدن ، ومنه : « لا تَخافُ دَرَكاً » « 6 » أي لحوقاً . دَراكِ اسم فعل أي أدرِكْ . مُدارَكة : متابعة . دَرّاك : كثير الإدراك . دَرَن : چرك وكدورت ومعصيت « 7 » . دغل : خبث وخيانت وكبر وخديعه . دلل : دلالت : راه نمودن . دليل ودَلّال ودالّ : راهنما . جوهري گويد : دلّت المرأة « 8 » . دلّ هم به معنى جُرْأت ، دلّتْ على فلان أي جرأت عليه ، تدلَّلَت المرأة على زوجها أي جرأت . دالة به معنى وثوق ، وهو يدلّ على فلان أي يثق به . در دعاى صحيفة در دعاى عرفه : بدالة إليه ( ؟ ) به معنى وثوق است . دلالت گاهى به معنى جرأت داشتن وتجرّى نمودن هم آمده است يقول : دلّت المرأة وتدللت من باب ضرب وتعب أي جرأتها . در دعا : مدلًاّ عليك فيما قصدت فيه إليك « 9 » به اين معنا است يعنى جرأت كنندهام بر تو در أموري كه قصد نمودهام در آن
--> ( 1 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 74 ، ح 5146 . ( 2 ) . اللهم . . . وادرأه عن الولوغ بنا ( الصحيفة السجادية : دعاى هفدهم ) . ( 3 ) . الصحيفة السجادية : دعاى چهل وهفتم . ( 4 ) . سورهء أعراف ، آيهء 182 . ( 5 ) . تفسير مجمع البيان ، ج 10 ، ص 98 . ( 6 ) . سوره طه ، آية 77 . ( 7 ) . واغسل به درن قلوبنا ( الصحيفة السجادية : دعاى چهل ودوم ) . ( 8 ) . صحاح اللغة ، ج 4 ، ص 1699 . در نسخه : دالة جرأة . ( 9 ) . الصحيفة السجادية : دعاى سيزدهم .